Biyoritim
Biyoritim, insanın duygu durumunda ve zihinsel işleyişinde sürekli tekrarlanan, döngüsel bir değişim sistemini ifade eder. Terimi Türkçeye çevirdiğimizde, hayat ritmi kavramına ulaşırız. Bu kuramın temel iddiası, insan yaşamının, düzenli ve ritmik biyolojik döngülerden etkilendiği, bu etkilerin insanı zaman zaman kendi durumunu iyileştirmeye ya da düzenlemeye yönelttiğidir. Bu döngülerin, çeşitli biyolojik süreçleri başlattığı ya da kontrol altında tuttuğu öne sürülür. Geleneksel biyoritim kuramına göre, insan davranışını yöneten üç temel döngü bulunur: fiziksel, duygusal ve zihinsel ritim.
Bu kurama göre fiziksel döngü, yirmi üç günlük bir süreyi kapsar ve bedensel koordinasyon, güç ve genel sağlık durumu üzerinde etkili olduğu düşünülür. Duygusal döngü ise yirmi sekiz gün sürer ve yaratıcılık, duygusal hassaslık, ruh hali, algılama becerisi ve genel bilinç düzeyiyle ilişkilendirilir. Zihinsel ya da akli döngü ise otuz üç günlük bir periyoda sahiptir ve dikkat, analitik düşünme kapasitesi, mantıksal çıkarım yapabilme, hafıza ve hatırlama becerisi ile iletişim yeteneği üzerinde belirleyici olduğu ileri sürülür.
Bu üç döngü, genellikle grafiksel olarak simetrik ya da asimetrik sinüs dalgaları biçiminde resmedilir. Bu modele göre, biyoelektriksel etkinliklerin döngüsel akışı, periyodik ve düzenli değişimlere tabidir; her döngü, bir pozitif faz ile bir negatif faz arasında gidip gelir ve bu süreçte biyoelektriksel aktivite kâh artar kâh azalır.
Kuramın çoğu versiyonuna göre, bu dalga biçimleri her bireyin doğduğu günde başlar; bu başlangıç noktası, sıfır yüzde olarak kabul edilen doğal temel çizgi olarak adlandırılır. Dalga eğrisinin bu temel çizgiyle kesiştiği günler ise kritik günler olarak tanımlanır. Bu kurama göre, kritik günlerde bir görevi yerine getirmek, kritik olmayan günlere kıyasla daha zor ve daha güç olacaktır. Bu nedenle, biyoritim kuramına inananlar, kişilerin doğum tarihine dayanarak bireysel biyoritim eğrileri ve haritaları çıkarmakta, hangi günlerin kritik olacağını önceden hesaplamaya çalışmaktadır.
Kurama göre bir insanın doğduğu gün, elverişsiz bir gün olarak kabul edilir; çünkü elli sekiz yıl sonra, üç döngünün de aynı anda minimum değerlerinde çakıştığı düşünülmektedir. Bu hesaplama yalnızca insanlara uygulanabilir bir model olarak sunulur ve her döngünün belirli bir tarihteki değeri, bireyin doğum gününden itibaren hesaplanabilir.
Biyoritim kuramının kökleri on dokuzuncu yüzyıla kadar uzanmaktadır. İlk olarak doktor Wilhelm Fliess, hastalarının fiziksel, duygusal ve zihinsel durumlarında yirmi üç, yirmi sekiz ve otuz üç günlük benzer ritimler tespit ettiğini öne sürmüştür. Ardından Viyana Üniversitesi'nde görev yapan profesör Hermann Swoboda, ateşlenen hastalardaki düzenli değişiklikleri incelerken, hastaların sağlık durumunda ve ruh halinde ritmik değişimler fark ettiğini bildirmiştir. Swoboda, ağrı, ateş, hastalanma, astım nöbetleri, kalp krizi vakaları ve tekrarlanan rüyalar hakkında veriler toplayarak, yirmi üç günlük bir fiziksel döngü ile yirmi sekiz günlük bir duygusal döngünün varlığı sonucuna ulaştığını iddia etmiştir.
Innsbruck Üniversitesi'nden profesör Alfred Teltscher ise, öğrencilerinin başarılı ve başarısız günlerini incelediğinde, bu performans dalgalanmalarının otuz üç günlük bir ritmi takip ettiği sonucuna vardığını öne sürmüştür. Teltscher'e göre, beynin zihinsel yetenek, dikkat kapasitesi ve bilgi özümseme becerisi de otuz üç günlük döngüler halinde tekrarlanmaktadır.
Basitçe ifade etmek gerekirse, biyoritim kuramı, insanların kendilerini iyi ya da kötü hissettikleri günlerin rastgele değil, düzenli bir örüntü izlediğini öne sürmektedir. Bu döngüsel yapı, kişinin fiziksel gücünden duygusal dengesine, zihinsel berraklığından günlük performansına kadar yaşamın pek çok alanına sirayet eden bir ritim olarak tasvir edilir; her bireyin doğum anıyla başlayan bu üç ayrı dalga, zaman içinde birbirinden bağımsız olarak ilerler ve bazen aynı anda tepe noktasında buluşurken, bazen de aynı anda dip seviyelerinde kesişir.
Bu kurama göre fiziksel döngü, yirmi üç günlük bir süreyi kapsar ve bedensel koordinasyon, güç ve genel sağlık durumu üzerinde etkili olduğu düşünülür. Duygusal döngü ise yirmi sekiz gün sürer ve yaratıcılık, duygusal hassaslık, ruh hali, algılama becerisi ve genel bilinç düzeyiyle ilişkilendirilir. Zihinsel ya da akli döngü ise otuz üç günlük bir periyoda sahiptir ve dikkat, analitik düşünme kapasitesi, mantıksal çıkarım yapabilme, hafıza ve hatırlama becerisi ile iletişim yeteneği üzerinde belirleyici olduğu ileri sürülür.
Bu üç döngü, genellikle grafiksel olarak simetrik ya da asimetrik sinüs dalgaları biçiminde resmedilir. Bu modele göre, biyoelektriksel etkinliklerin döngüsel akışı, periyodik ve düzenli değişimlere tabidir; her döngü, bir pozitif faz ile bir negatif faz arasında gidip gelir ve bu süreçte biyoelektriksel aktivite kâh artar kâh azalır.
Kuramın çoğu versiyonuna göre, bu dalga biçimleri her bireyin doğduğu günde başlar; bu başlangıç noktası, sıfır yüzde olarak kabul edilen doğal temel çizgi olarak adlandırılır. Dalga eğrisinin bu temel çizgiyle kesiştiği günler ise kritik günler olarak tanımlanır. Bu kurama göre, kritik günlerde bir görevi yerine getirmek, kritik olmayan günlere kıyasla daha zor ve daha güç olacaktır. Bu nedenle, biyoritim kuramına inananlar, kişilerin doğum tarihine dayanarak bireysel biyoritim eğrileri ve haritaları çıkarmakta, hangi günlerin kritik olacağını önceden hesaplamaya çalışmaktadır.
Kurama göre bir insanın doğduğu gün, elverişsiz bir gün olarak kabul edilir; çünkü elli sekiz yıl sonra, üç döngünün de aynı anda minimum değerlerinde çakıştığı düşünülmektedir. Bu hesaplama yalnızca insanlara uygulanabilir bir model olarak sunulur ve her döngünün belirli bir tarihteki değeri, bireyin doğum gününden itibaren hesaplanabilir.
Biyoritim kuramının kökleri on dokuzuncu yüzyıla kadar uzanmaktadır. İlk olarak doktor Wilhelm Fliess, hastalarının fiziksel, duygusal ve zihinsel durumlarında yirmi üç, yirmi sekiz ve otuz üç günlük benzer ritimler tespit ettiğini öne sürmüştür. Ardından Viyana Üniversitesi'nde görev yapan profesör Hermann Swoboda, ateşlenen hastalardaki düzenli değişiklikleri incelerken, hastaların sağlık durumunda ve ruh halinde ritmik değişimler fark ettiğini bildirmiştir. Swoboda, ağrı, ateş, hastalanma, astım nöbetleri, kalp krizi vakaları ve tekrarlanan rüyalar hakkında veriler toplayarak, yirmi üç günlük bir fiziksel döngü ile yirmi sekiz günlük bir duygusal döngünün varlığı sonucuna ulaştığını iddia etmiştir.
Innsbruck Üniversitesi'nden profesör Alfred Teltscher ise, öğrencilerinin başarılı ve başarısız günlerini incelediğinde, bu performans dalgalanmalarının otuz üç günlük bir ritmi takip ettiği sonucuna vardığını öne sürmüştür. Teltscher'e göre, beynin zihinsel yetenek, dikkat kapasitesi ve bilgi özümseme becerisi de otuz üç günlük döngüler halinde tekrarlanmaktadır.
Basitçe ifade etmek gerekirse, biyoritim kuramı, insanların kendilerini iyi ya da kötü hissettikleri günlerin rastgele değil, düzenli bir örüntü izlediğini öne sürmektedir. Bu döngüsel yapı, kişinin fiziksel gücünden duygusal dengesine, zihinsel berraklığından günlük performansına kadar yaşamın pek çok alanına sirayet eden bir ritim olarak tasvir edilir; her bireyin doğum anıyla başlayan bu üç ayrı dalga, zaman içinde birbirinden bağımsız olarak ilerler ve bazen aynı anda tepe noktasında buluşurken, bazen de aynı anda dip seviyelerinde kesişir.
Diğer Yazılar