Suryanamaskara adının kökenine bakıldığında, surya kelimesinin güneş, namas kelimesinin ise selam anlamına geldiği görülür; bu hareket dizisi, bu iki kelimenin birleşiminden doğan, güneşe selam anlamına gelen bir uygulamadır. Binlerce yıl önce yogiler, bu hareket dizisini sabah güneşin doğduğu yöne, akşam ise güneşin battığı yöne doğru uygulayarak, güneşi hem selamlar hem de uğurlarlarmış. Bu uygulama, yalnızca bedensel bir egzersiz olmanın ötesinde, doğanın döngüsüne, gün ışığının doğuşuna ve batışına duyulan bir saygının ifadesi olarak da anlam kazanmıştır. Harekete başlangıçta bir ya da iki turla başlanır. Asana yoga hareketlerinin ardından uygulanan bu dizi, zamanla ve kişinin amacına göre kademeli olarak artırılır. Suryanamaskara, bütün eklemleri çalıştırdığı, kan dolaşımını düzenlediği, lenf drenajını yani lenf boşaltımını artırdığı, temel kas gruplarını güçlendirdiği, eklemleri nemlendirdiği ve iç organlara doğal bir masaj etkisi sağladığı için sağlık açısından son derece yararlı bir hareket dizisi olarak kabul edilir. Uygulama, yumuşak bir akışkanlık içinde gerçekleştirilir; her bir hareketten diğerine geçerken burundan nefes alınır, ağızdan nefes verilir ve her bir tur, yaklaşık bir dakika sürecek şekilde uygulanır. Zayıflama amacıyla da uygulanabilen bu hareket dizisi, sabah ve akşam olmak üzere on beş ya da yirmişer tur şeklinde yapıldığında, yağ yakımı açısından oldukça yararlı sonuçlar verebilir. Özellikle dışarıda aktif bir spor yapma imkânı bulamayan kişiler için pratik ve etkili bir çözüm sunar. Ancak bu hareketlere mutlaka az sayıda turla başlanmalı, zaman içinde kademeli olarak artırılmalı ve hareketler uygulanırken bedenin zorlanmamasına özen gösterilmelidir. Suryanamaskara düzenli olarak uygulandıkça, bütün eklemlerin, bacakların ve omurganın esnekliğini ve dayanıklılığını artırır. Ancak bel fıtığı ya da omurgada ciddi bir rahatsızlığı bulunan kişilerin, bu hareketlere başlamadan önce mutlaka bir fizyoterapiste danışmaları önerilir. 4 ve 9. hareketlerde her bir turda öne gelen hareket değişir. 3 ve 10. hareketlerde de zorlanmamaya dikkat edilmelidir. 5,6 ve 7. hareketleri yaparken tek bir hareket yapıyormuşçasına bir bütünlükte davranılmalıdır.

Pranayama, dengeli bir şekilde nefes alıp vermek anlamına gelir. Günümüzde pek çok insan, gerek uyku sırasında gerekse gün içinde, yeterince derin ve sakin bir nefes alamamaktadır. Oysa bir insan için en temel gereksinim ne yiyecek, ne içecek, ne de sudur; en temel ihtiyaç oksijendir. Bu nedenle dengeli bir nefes alışverişi son derece önemlidir. Pranayama, sabah ve akşam olmak üzere günde iki kez, beşer dakika uygulanır. Prana, yaşamın temel enerjisidir ve bedendeki hareketi ve canlılığı sağlayan lokomotif niteliğindedir. Vata adı verilen enerji yapısının en önemli alt bileşenlerinden biri olarak kabul edilir. Prana'yı dengeye getiren en önemli unsurlardan biri de pranayama uygulamasıdır. Bu uygulama genellikle sırayla ve tek tek burun deliklerinden yapılır; bu sayede solunum ritmi daha düzenli hale getirilebilir ve böylece tüm sinir sistemi de olumlu bir şekilde etkilenebilir. Pranayama, meditasyon uygulayan kişiler için de oldukça iyi bir hazırlık evresi işlevi görür. Fizyolojik düzeyde bir sakinlik, zihinsel düzeyde ise bir rahatlama oluşturur. Beynin her iki yarıküresindeki faaliyetleri dengeye getirir ve bu iki yarıkürenin uyum içinde çalışmasına yardımcı olur. Gün içerisinde beynin sağ ve sol yarıkürelerinin baskınlığı sırayla değişir; bazen sağ, bazen sol yarıküre daha baskın hale gelebilir. Bu nedenle gün içinde bazı anlarda, örneğin sol yarıküre baskınken, kişi daha rasyonel ve organize bir zihinsel durumda olabilir. Ancak günün farklı saatlerinde kişi daha duygusal bir hale de gelebilir. Beynin baskın olan yarıküresi dinlenmeye geçtiğinde, karşı taraftaki burun deliği aracılığıyla metabolizmadaki toksinler solunum yoluyla dışarı atılır; zamanla beynin diğer yarıküresi aktif hale geçip öncekiler dinlenmeye başladığında, bu kez ters yöndeki burun deliğinden toksinler atılmaya başlar. Gün içinde, hatta uyku sırasında bile, iki burun deliğinin hiçbir zaman tam olarak eşit açıklıkta olmadığı, her zaman birinin diğerine kıyasla biraz daha kapalı olduğu görülür. Derin bir nefes alıp, elimizin sırtına doğru burnumuzdan nefes verdiğimizde, her iki tarafın aynı açıklıkta olmadığını fark ederiz. Dinlenmeye geçmiş olan beyin yarıküresi, çapraz taraftaki burun deliği aracılığıyla toksinlerini dışarı atmaktadır. Bu, oldukça önemli bir konudur; örneğin anatomik ya da kronik burun problemleri nedeniyle burnun bir tarafı sürekli tıkalı olan kişilerde, bedenle ilgili başka dengesizlikler de ortaya çıkabilir; baş ağrısı, astım ve tansiyon bozuklukları gibi rahatsızlıklar bu dengesizliklerden bazılarıdır. Ağızdan nefes alıp vermek, sağlıksız ve ciddi bir patoloji olarak değerlendirilir ve mutlaka düzeltilmesi gereken bir alışkanlıktır. Pranayama düzenli olarak uygulandığında, zamanla birçok nefes tıkanıklığının giderildiği ve uyku sırasındaki solunumun da daha dengeli bir hale geldiği gözlemlenir. Pranayama, sakin ve gürültüsüz bir ortamda, gözler kapalı ve beden gevşemiş bir halde uygulanmalıdır. Nefes asla zorlanarak verilmemeli, belirli sayılar üzerinde durulmamalı, yalnızca rahat bir şekilde nefes alınıp verilmelidir. Sırtın dik tutulmasına ve ayak tabanlarının yere temas etmesine özen gösterilmelidir. Uygulama sırasında sağ elin baş parmağı sağ burun deliğine, ikinci veya üçüncü parmağı ise sol burun deliğine gelecek şekilde konumlandırılır. Burunda hafif bir tıkanıklık hissedilirse, önce her iki delikten hızlı hızlı nefes vererek burun temizlenir. Uygulamaya daima nefes vererek başlanır; ardından aynı burun deliğinden nefes alınır, nefes tam olarak alındıktan sonra bu delik kapatılır ve içerideki hava karşı taraftaki burun deliğinden dışarı verilir. Az önce bir taraftan alınan hava, diğer burun deliğinden verilir; ardından nefes, verilen o burun deliğinden tekrar alınır, o delik kapatılır ve nefes diğer taraftan verilir. Bu döngü, sabah ve akşam olmak üzere yaklaşık beşer dakika sürdürülür. Pranayama, tok karnına uygulanmaz. Pek çok diğer nefes tekniği nefes almakla başlarken, pranayama nefes vermekle başladığı için teknik olarak bu diğer yöntemlerden ayrılır. Uygulama, normal nefes alışverişine kıyasla biraz daha yavaş ve sessiz olmalıdır; pranayama yapan bir kişiyi izleyenler, herhangi bir zorlanma sesi duymamalıdır. Uygulama süresince solunum ritminde değişiklikler yaşanabilir; bu durum, pranayamanın etkili olduğunu gösteren olumlu bir işaret olarak değerlendirilir.

Charles Manson ve onun etrafında toplanan grup, yani Manson Ailesi olarak bilinen topluluk, Amerikan suç tarihinin en çok incelenen ve en çok tartışılan vakalarından birini oluşturur; hem bir kişinin küçük bir insan topluluğu üzerinde nasıl bu denli mutlak bir kontrol kurabildiğini hem de 1960'ların hippi hareketinin idealist yüzünün ne denli karanlık bir sapmaya dönüşebileceğini gösteren çarpıcı bir örnek teşkil eder. 33 yaşındaki eski hükümlü Charles Manson, San Francisco'nun Haight-Ashbury semtinde ortaya çıkan, göçebe bir topluluk olan Aile'nin lideriydi. Manson, hapishaneden çıktıktan sonra kendini bir tür manevi öğretmen ve peygamber olarak konumlandırmış, çevresine topladığı genç, çoğunlukla kadın takipçilere karizmatik bir otorite kurmuştur. Dikkatle düzenlenmiş cinsel orjiler, organize edilmiş uyuşturucu kullanımı ve kendi dini ve mistik öğretileri aracılığıyla takipçileri üzerinde büyük bir güç uygulamış, onlar da kendisini Mesih olarak görüp emirlerine itaatkâr biçimde uymuşlardır. Grubun ideolojik çekirdeğini, Manson'ın Beatles'ın Beyaz Albüm'ünden, özellikle de Helter Skelter adlı şarkıdan yola çıkarak geliştirdiği, yakında patlak vereceğine inandığı kıyamet niteliğinde bir ırk savaşı fikri oluşturuyordu. Manson'a göre bu savaş sonunda beyazlar yenilecek, ama siyahların iktidarı yönetemeyeceğine inandığından, kendisi ve Ailesi bu kaos döneminde ortaya çıkıp toplumu yeniden yönetecekti; bu sapkın ve gerçeklikten kopuk vizyon, grubun sonraki şiddet eylemlerinin arkasındaki asıl motivasyonu oluşturuyordu. Ailenin cinayetlere giden yolu, 1969 yılının Temmuz ayında başlayan bir dizi şiddet olayıyla şekillenmişti. Temmuz ayının sonlarında, Bobby Beausoleil ve Susan Atkins başta olmak üzere birkaç Aile üyesi, Manson'ın emriyle, kendisinin miras aldığına inandığı Gary Hinman'ı işkence ederek öldürmüştür. Bu cinayetin ardından Beausoleil'in Hinman'ın kanını kullanarak duvara politik domuz yazması, sonraki cinayetlerde de tekrarlanacak bir sembolik imza haline gelecekti. Asıl büyük şok, 1969 yılının Ağustos ayının ilk günlerinde gerçekleşti. Ağustos ayının 8'inde Manson, takipçisi Charles Tex Watson'a, birkaç kült üyesiyle birlikte Cielo Drive'daki bir eve gidip oradaki herkesi olabildiğince korkunç biçimde öldürmesini emretti. Manson bu evi, önceki kiracısı müzik yapımcısı Terry Melcher'dan tanıyordu, ama evin o sırada gerçek sakini, yönetmen Roman Polanski'nin eşi, 8,5 aylık hamile oyuncu Sharon Tate idi. Tate ve arkadaşları, Watson, Krenwinkel ve Atkins'in elinde can verdi, tıpkı evin bekçisinin genç bir arkadaşı olup tam o sırada araba ile bahçeden çıkmakta olan Steven Parent gibi. 8,5 ay hamile olan Tate 16 kez bıçaklandı; ünlü kuaför Jay Sebring 7 kez bıçaklanıp 1 kez vuruldu; kahve zenginlerinden Abigail Folger 28 kez bıçaklandı; sevgilisi Voytek Frykowski ise 51 kez bıçaklandı, 2 kez vuruldu ve 13 kez künt bir cisimle başından darbe aldı. Katiller evden ayrılmadan önce, Tate'in kanını kullanarak ön kapıya domuz kelimesini yazmışlardı; bu sembolik yazılar, cinayetlerin arkasındaki ırksal savaş fikrini işaret eden bir mesaj niteliğindeydi. Ertesi gece, yani Ağustos ayının 9'undan 10'una uzanan gecede, Manson bu kez bizzat katılarak yeni kurbanlar aramaya çıktı. Manson, Watson, Atkins, Krenwinkel ve Kasabian'ın yanı sıra Leslie Van Houten ile Steven Clem Grogan'ı da yanına alarak, bakkaliye zinciri yöneticisi Leno LaBianca ile eşi Rosemary'nin Los Angeles'taki evini hedef seçti. Manson ve Watson çifti bağlayıp soyduktan sonra, Manson, Atkins, Kasabian ve Grogan'la birlikte evden ayrıldı; geride kalan Watson, Van Houten ve Krenwinkel ise Manson'ın talimatıyla çifti bir süngü ve bıçakla bıçaklayarak öldürdü. Polis, Leno LaBianca'yı boğazına saplanmış bir bıçak, 12 bıçak yarası ve 7 çatal yarasıyla bulmuştur; karnına ise savaş kelimesi oyulmuştu. Oturma odasının duvarına kanla domuzlara ölüm ve yüksel yazılmış, buzdolabı kapısına ise helter skelter ifadesi bozuk bir yazımla not edilmişti. Bu sahneleme, Manson'ın öngördüğü ırksal savaşı kışkırtmak amacıyla, cinayetlerin siyahi bir çeteye ait olduğu izlenimini yaratma çabasının bir parçasıydı. Cinayetlerin aydınlatılması, tesadüfi ve dolambaçlı bir süreçle gerçekleşti. Grup, cinayetlerden kısa bir süre sonra, aslında araç hırsızlığı şüphesiyle, Death Valley yakınlarındaki uzak bir çiftlik olan Barker Ranch'te gözaltına alınmıştı; polis başlangıçta bu tutuklamayı cinayetlerle ilişkilendirmemişti. Asıl kırılma noktası, çoktan hapiste olan Susan Atkins'in bir hücre arkadaşına Tate cinayetlerini anlatmasıyla geldi; dünyayı şok edecek, dünyanın dikkate almak zorunda kalacağı bir suç işlemek istediklerini söylemiştir. Bu itiraf, soruşturmayı doğrudan Manson'a yönlendiren kritik ipucunu oluşturdu, ve Manson, 5 takipçisiyle birlikte 1969 yılının Aralık ayının 8'inde cinayetlerden suçlanmıştır. Mahkeme süreci, Amerikan hukuk tarihinin en görkemli ve en çok medya ilgisi çeken davalarından birine dönüştü. Savcı Vincent Bugliosi'nin yürüttüğü dava, Manson'ın cinayetleri bizzat işlememesine rağmen, takipçileri üzerindeki mutlak kontrolü ve verdiği doğrudan emirler nedeniyle suçlu bulunmasını sağladı. Manson ve Ailesinin diğer 3 üyesi, Susan Atkins, Patricia Krenwinkel ve Leslie Van Houten, cinayetlerden suçlu bulunarak idam cezasına çarptırılmış, ancak bu cezalar daha sonra ömür boyu hapis cezasına çevrilmiştir. Bu cezaların hafifletilmesi, Kaliforniya'nın 1972 yılında idam cezasını geçici olarak kaldırmasının bir sonucuydu. Yargılama sürecinin kendisi bir gösteriye dönüşmüş, Manson'ın kanunlar tarafından haksızlığa uğradığını düşünerek alnına bir X işareti, daha sonra ise bir gamalı haç kazımasıyla, kötü şöhreti iyice pekişmiştir. İlginç ve ürkütücü bir biçimde, Atkins, Krenwinkel ve Van Houten de aynı X işaretini kendi alınlarına kazımışlardı, bu da Manson'ın takipçileri üzerindeki psikolojik etkisinin duruşma sona erdikten sonra bile ne denli güçlü biçimde sürdüğünü gösteriyordu. Manson Ailesi'nin büyüklüğü ve yapısı da dikkat çekicidir; Aile, Manson'ın öğretileriyle radikalleşmiş, hippi kültürü ve toplu yaşamdan beslenen yaklaşık 100 üyeden oluşuyordu ve 1960'ların sonu ile 1970'lerin başında Kaliforniya sakinlerini dehşete düşürmüştür. Bu büyük ölçekli topluluk yapısı, Manson'ın bir tavana sahip olmayan, sürekli genişleyen bir kontrol ağı kurabildiğini gösterir; grup üyeleri arasında araba hırsızlığı, uyuşturucu satışı ve fuhuş gibi yasa dışı faaliyetlerle geçimini sağlayan, aynı zamanda dışarıdan bakıldığında sıradan bir hippi komünü izlenimi veren karmaşık bir sosyal yapı mevcuttu. Manson, hayatının geri kalanını hapiste geçirdi ve defalarca şartlı tahliye talebinde bulundu, ama her seferinde reddedildi; yetkililer, onun suçlarının ağırlığına dair hiçbir kavrayış göstermediğini, pişmanlık emaresi taşımadığını ve insan acısına karşı olağanüstü bir duyarsızlık sergilediğini defalarca vurguladılar. 2017 yılında 83 yaşında hapishanede hayatını kaybeden Manson, ölümünden yarım asır sonra bile Amerikan popüler kültüründe ve suç tarihi yazınında en çok tartışılan figürlerden biri olmaya devam etmektedir; onun hikâyesi, karizmanın nasıl bir silaha dönüşebileceğinin, bir grubun kimliğinin tek bir liderin sapkın vizyonuna nasıl bu denli teslim olabileceğinin çarpıcı ve rahatsız edici bir örneği olarak akademik, hukuki ve popüler kültür alanlarında incelenmeye devam ediyor.

Altın ile pirit arasındaki benzerlik, doğa tarihinin en eski ve en ısrarlı yanılsamalarından birini oluşturur, öyle ki pirit, sahip olduğu parlak sarı görünüm nedeniyle yüzyıllar boyunca aptal altını olarak anılmıştır. Bu iki mineral, yüzeysel bir bakışla birbirine son derece benzese de, kimyasal yapılarından fiziksel özelliklerine kadar pek çok noktada köklü biçimde ayrışırlar, ve bu farkları anlamak, hem jeoloji meraklıları hem de değerli maden arayışında olan kişiler için hayati bir önem taşır. Altın, kimyasal olarak son derece saf ve kararlı bir elementtir; doğada küçük pullar, yuvarlak nodül külçeleri ya da kayaların içinde dövülebilir damarlar halinde bulunan, ağır ve yumuşak bir metaldir. Doğal haliyle orta parlaklıkta bir altın rengine sahip olsa da, gümüş ya da bakır gibi başka metallerle karıştığında, neredeyse platin rengine yaklaşan beyazımsı bir tondan bakırımsı bir pembe tona kadar uzanan geniş bir renk yelpazesi sergileyebilir. Altının belki de en dikkat çekici özelliği, zamana karşı gösterdiği bu inanılmaz direnç; asla kararmaz ve aşınmaz, bu yüzden binlerce yıl önce üretilmiş altın eserler bile günümüze neredeyse hiç bozulmadan ulaşabilir. Altının insanlık tarihindeki kullanımı, eski Mısır medeniyetine, hatta muhtemelen daha da eskiye kadar uzanır; bilim insanlarının öne sürdüğü ilginç bir teoriye göre ise, yeryüzünde bulunan tüm altının aslında gezegenimize meteorlar aracılığıyla geldiği düşünülmektedir, yani ayaklarımızın altındaki bu değerli metal, bir bakıma uzaydan gelen bir mirastır. Pirit ise kimyasal olarak tamamen farklı bir bileşime sahiptir; bir demir sülfit türü olan bu mineral, normalde köşeli ve keskin hatlara sahip kristaller halinde büyür. Bu köşeli kristal yapısı, pirit ile altın arasındaki en temel görsel farklardan birini oluşturur, çünkü altın doğada genellikle daha yumuşak, düzensiz ve akışkan biçimler alırken, pirit adeta geometrik bir düzenle şekillenir. Yüzeysel olarak gerçek altına oldukça benzese de, pirit çoğunlukla daha soluk bir görünüme sahiptir ve pirinç sarısını andıran kendine özgü bir parlaklık taşır; ayrıca altından daha hafiftir ve yeterince uzun süre neme maruz kaldığında kararabilir ya da yüzeyinde paslanma benzeri bir bozulma gösterebilir. Pirit, altının yaygın ve bilinen bir ikamesi olarak kabul edilir, bu yüzden özellikle deneyimsiz gözler için sıkça karıştırılan bir mineral çiftidir. Renk açısından bu iki mineral arasındaki fark, dikkatli bir gözlemle ayırt edilebilir. Altın, doğal halinde orta parlaklıkta klasik bir altın sarısı tonundadır; ancak diğer değerli metallerle oluşturduğu alaşımlar, bu rengi gümüşi bir tondan pembemsi bir tona kadar genişletebilir. Pirit ise kararmadığı sürece soluk, pirinç rengine yakın bir altın tonu sergiler, ama zamanla kararmaya başladığında bu renk kahverengiden yeşilimsi bir kahverengiye doğru kayar; bu renk değişimi, pirit için oldukça karakteristik bir bozulma belirtisidir ve altında asla görülmeyen bir özelliktir. Bu iki mineralin fiziksel olarak birbirinden en net biçimde ayrıldığı noktalardan biri özgül ağırlıktır. Altının özgül ağırlığı 19,32 gibi son derece yüksek bir değere sahiptir; bu, altının aynı hacimdeki pek çok mineral ve metale kıyasla olağanüstü derecede yoğun ve ağır olduğu anlamına gelir. Pirit ise yalnızca 5 civarında bir özgül ağırlığa sahiptir, bu da onu altından çok daha hafif kılar. Bu ağırlık farkı, pratikte iki mineralin ayırt edilmesinde en güvenilir yöntemlerden birini oluşturur; elinize aldığınızda gerçek altın, aynı boyuttaki pirit parçasına kıyasla belirgin biçimde daha ağır hissettirir. Sertlik açısından da benzer bir zıtlık söz konusudur. Mohs sertlik skalasında altın yalnızca 2,5 gibi düşük bir değere sahiptir; bu, saf altının günlük kullanımın yarattığı aşınma ve strese dayanamayacak kadar yumuşak olduğu anlamına gelir, ve bu yüzden takı üretiminde saf altın yerine genellikle daha sert metallerle güçlendirilmiş alaşımlar tercih edilir. Pirit ise 6 ile 6,5 arasında değişen bir Mohs sertliğine sahiptir, yani altından çok daha serttir ve çizilmeye karşı belirgin biçimde daha dirençlidir. Bu sertlik farkı, iki mineralin birbirinden ayırt edilmesinde kullanılabilecek bir başka pratik yöntemdir, ancak bu tür bir sertlik testinin taşa zarar verebileceği unutulmamalı, ve test yapmak isteyenlerin bu işlemi taşın göze çarpmayan bir bölgesinde gerçekleştirmesi önerilir. Ekonomik değer bakımından aradaki fark elbette çok daha çarpıcıdır. Altının güncel fiyatı pahalı olduğundan, bu da onu dünyanın en değerli ve en çok talep gören madenden biri yapar. Pirit ise altından çok daha ucuzdur ve piyasa değeri bakımından kıyaslanamayacak kadar geride kalır; bu büyük fiyat farkı, pirit'in aptallar altını olarak anılmasının da temel nedenidir, çünkü görsel benzerliğine rağmen gerçek değeri hiçbir zaman altına yaklaşamaz. Mineralin kırılma biçimi de önemli bir ayırt edici özellik sunar. Altın, çok ince bir çapa çekilmediği sürece kırılma eğilimi göstermez; bunun yerine baskı altında düzleşir ve gerilir, yani dövülebilir ve şekillendirilebilir bir yapıya sahiptir. Bu özellik, altının binlerce yıldır kuyumculukta neden bu kadar tercih edildiğini de açıklar, çünkü ustalar bu metali kırmadan ince yapraklar ya da karmaşık şekiller haline getirebilirler. Pirit ise tamamen farklı bir kırılma davranışı sergiler; konkoidal, yani kabuk benzeri, düzensiz bir kırılma gösterir, bu da onu darbeye karşı çok daha kırılgan ve öngörülemez kılar. Streak testi olarak bilinen ve mineralin toz haline getirildiğinde bıraktığı iz rengine dayanan basit ama etkili bir yöntem, bu iki mineral arasındaki farkı belki de en net biçimde ortaya koyar. Altın, sert bir yüzeye sürtüldüğünde parlayan sarı bir iz bırakır; bu iz, mineralin kendi rengiyle büyük ölçüde tutarlıdır. Pirit ise beklenmedik biçimde yeşilimsi siyah bir iz bırakır, yani dışarıdan sarı ve parlak görünmesine rağmen, gerçek kimliğini bu basit test sırasında ele verir. Bu streak testi, sahada ya da evde kolayca uygulanabilecek, ekipman gerektirmeyen en pratik ayırt etme yöntemlerinden biri olarak öne çıkar. Bütün bu karşılaştırmalar bir arada değerlendirildiğinde, altın ile pirit arasındaki benzerliğin yalnızca yüzeysel bir görünüm meselesi olduğu, ama iki mineralin kimyasal yapı, yoğunluk, sertlik, kırılma davranışı, ekonomik değer ve streak rengi gibi pek çok temel özellik bakımından birbirinden köklü biçimde ayrıldığı ortaya çıkar. Bu farkları bilmek, yalnızca meraklı bir gözlemci için değil, aynı zamanda maden arama ya da mineral koleksiyonculuğuyla ilgilenen herkes için, gerçek bir hazineyi parlayan bir yanılsamadan ayırt edebilmenin anahtarını oluşturur.

Sessiz iletişim fikri, yani insanların herhangi bir söz, jest ya da görünür bir işaret olmadan birbirlerini etkileyebileceği düşüncesi, hem parapsikolojinin hem de gündelik insan deneyiminin en çok merak uyandıran alanlarından birini oluşturur. Bir odaya girdiğimizde bazen açıklayamadığımız bir gerginlik hissederiz, ya da tam o kişiyi düşünürken telefonumuz çalar ve arayanın o kişi olduğunu görürüz; bu tür deneyimler, çoğu insanın hayatında en az bir kez yaşadığı, ama bilimsel olarak açıklanması son derece güç olan anlardır. Bu makale, bu tür deneyimlerin arkasında gerçekten bir tür görünmez iletişim mekanizması olup olmadığını, bu konuda yürütülen bilimsel çalışmaları ve bu çalışmalara yöneltilen eleştirileri ele almaktadır. Bu alandaki en sistematik araştırmalardan biri, İngiliz biyolog Rupert Sheldrake'in geliştirdiği bakılıyor olma hissi üzerine yaptığı çalışmalardır. Sheldrake, bir kişinin arkasından bakıldığında, hiçbir görsel ya da işitsel ipucu olmadan bile bunu hissedip hissedemeyeceğini test etmek amacıyla binlerce deney gerçekleştirmiştir. Bu deneylerde bir kişi arkası dönük biçimde otururken, arkasındaki başka bir kişi rastgele aralıklarla ona bakar ya da bakmaktan kaçınır, ve önde oturan kişi her denemede kendisine bakılıp bakılmadığını tahmin etmeye çalışır. Sheldrake'in yayımladığı sonuçlar, tesadüfen beklenenden istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bir başarı oranı olduğunu öne sürer; ona göre bu durum, insan bilincinin bir tür alan etkisi yoluyla bedenin dışına taştığını ve başka bir zihin tarafından fark edilebilecek bir iz bıraktığını gösterir. Ancak bu çalışmalar, bilimsel camiada büyük bir şüpheyle karşılanmıştır; eleştirmenler, deney tasarımındaki metodolojik zayıflıklara, rastgele seçim sürecinin yeterince sıkı kontrol edilmemesine ve sonuçların bağımsız laboratuvarlarda tutarlı biçimde tekrarlanamadığına dikkat çekerler. Bu tartışma, parapsikoloji alanının genelinde karşılaşılan temel bir sorunu da gözler önüne serer, çünkü çarpıcı ve ilgi çekici bulgular çoğu zaman ilk deneylerde ortaya çıksa da, bu bulguların bağımsız ve titiz biçimde tekrarlanması aşamasında sıkça zayıflar ya da tamamen kaybolur. Sessiz iletişim tartışmasının bir başka önemli boyutu, telepati kavramı etrafında şekillenir. Telepati, bir kişinin düşüncelerinin ya da duygularının, herhangi bir bilinen fiziksel kanal kullanılmadan doğrudan başka bir kişinin zihnine aktarılması olarak tanımlanır. Bu fikrin bilimsel olarak test edilmesine yönelik en bilinen girişimlerden biri, Ganzfeld deneyleri olarak adlandırılan yöntemdir. Bu deneylerde bir kişi, göz kapaklarına yarı saydam bir örtü yerleştirilmiş, kulaklarına ise beyaz gürültü verilen bir odada, duyusal uyarımdan büyük ölçüde yoksun bir halde bekletilir; bu duyusal yoksunluk halinin, zihni dışarıdan gelen olağan uyaranlardan arındırarak, varsa telepatik sinyallere karşı daha duyarlı hale getirdiği varsayılır. Bu sırada başka bir odada bulunan bir gönderici, rastgele seçilmiş bir görsel imgeyi zihninde canlandırmaya çalışır, ve alıcı kişi, kendisine sunulan birkaç görsel arasından göndericinin hangisini düşündüğünü tahmin etmeye çalışır. Yıllar içinde toplanan Ganzfeld verilerinin meta-analizleri, rastgele tahmin oranının biraz üzerinde bir başarı oranı olduğunu öne sürse de, bu sonuçların istatistiksel anlamlılığı ve tekrarlanabilirliği konusunda araştırmacılar arasında hâlâ ciddi bir görüş ayrılığı sürmektedir; bazı araştırmacılar bu küçük farkın gerçek bir etkiye işaret ettiğini savunurken, diğerleri bunun seçici yayın eğilimi, yani yalnızca olumlu sonuç veren çalışmaların yayımlanma eğilimi gibi istatistiksel yanlılıklardan kaynaklandığını ileri sürer. Sessiz iletişim fikrinin bir başka çarpıcı versiyonu, ikizler arasında, özellikle de tek yumurta ikizleri arasında bildirilen olağanüstü bağlantı deneyimleridir. Pek çok ikiz, birbirinden coğrafi olarak uzakta olsalar bile, diğerinin yaşadığı fiziksel bir acıyı ya da güçlü bir duygusal deneyimi aynı anda hissettiklerini anlatır. Bu tür anekdotal bildirimler oldukça çarpıcı olsa da, bilim insanları bu deneyimleri açıklarken genellikle sıradan psikolojik ve biyolojik mekanizmalara başvurur. İkizlerin genetik olarak neredeyse özdeş olmaları, benzer bir ortamda büyümüş olmaları ve birbirlerinin alışkanlıklarını, tepki biçimlerini son derece yakından tanımaları, onların birbirlerinin davranışlarını ve olası deneyimlerini yüksek bir doğrulukla tahmin edebilmelerini sağlayabilir; bu da gerçek bir zihinsel bağlantı olmadan da, dışarıdan bakıldığında adeta telepatik görünen bir uyum yaratabilir. Sessiz iletişim iddialarının çoğunu açıklamaya çalışan en güçlü bilimsel çerçevelerden biri, sosyal psikolojinin sunduğu bilinçdışı algı ve ince ipucu okuma kavramlarıdır. İnsan beyni, çevresindeki bedensel duruş, mikro yüz ifadeleri, ses tonundaki ince değişimler ve hatta nefes alma ritmindeki farklılıklar gibi son derece küçük ve çoğu zaman bilinç düzeyinde fark edilmeyen sinyalleri sürekli olarak işler. Bir kişinin arkasından bakıldığını hissetmesi, aslında çevresel ipuçlarına, örneğin bir gölgenin hareketine, bir ses yansımasına ya da odadaki diğer insanların dikkatinin yönlendiği bir noktaya bilinçsizce tepki vermesinden kaynaklanıyor olabilir. Benzer biçimde, birini düşünürken onun aramasını, aslında telepatik bir önseziden çok, o kişiyle olan alışılagelmiş iletişim örüntülerine, örneğin belirli gün ve saatlerde arama eğilimine dayanan bir istatistiksel örtüşme olarak açıklanabilir; insan zihni, bu tür rastlantısal örtüşmeleri anlamlı bir bağlantı olarak yorumlama eğilimindedir, çünkü zihin doğası gereği örüntü arayan ve rastlantıyı nedensellik olarak okumaya yatkın bir yapıya sahiptir. Bu noktada, sessiz iletişim tartışmasının merkezinde yer alan önemli bir kavram da onaylama yanlılığıdır. İnsanlar, bir önseziyi doğrulayan bir olayı çok daha canlı ve akılda kalıcı biçimde hatırlarken, o önseziyle çelişen, yani gerçekleşmeyen sayısız benzer düşünceyi kolayca unuturlar. Bir kişi günde belki de onlarca kez tanıdığı birini düşünür, ama bunların yalnızca çok küçük bir kısmı o kişinin araması ya da karşılaşılmasıyla çakışır; ancak bu nadir çakışmalar, duygusal olarak o kadar çarpıcıdır ki, zihinde kalıcı bir iz bırakırken, çakışmayan yüzlerce diğer düşünce anı sessizce unutulur. Bu seçici hafıza mekanizması, gerçekte var olmayan bir bağlantı hissinin, deneyimsel düzeyde neden bu kadar güçlü ve ikna edici hissettirdiğini açıklamaya yardımcı olur. Bununla birlikte, parapsikoloji alanındaki bazı araştırmacılar, insan bilincinin klasik fizik yasalarıyla tam olarak açıklanamayan bir boyutu olabileceğini, ve kuantum mekaniğinin dolaşıklık gibi kavramlarının, uzak mesafedeki iki zihin arasındaki olası bir bağlantı için teorik bir zemin sunabileceğini öne sürerler. Ancak bu tür öneriler, çoğunlukla ana akım fizik camiası tarafından ciddi bir kuşkuyla karşılanır; çünkü kuantum dolaşıklığın makroskopik, yani beyin gibi büyük ve sıcak biyolojik sistemlerde anlamlı bir rol oynayabileceğine dair güçlü bir deneysel kanıt bulunmamaktadır, ve bu tür açıklamalar çoğu zaman bilimsel bir terminolojiyi, henüz kanıtlanmamış bir iddiayı daha inandırıcı kılmak amacıyla ödünç alan bir yaklaşım olarak eleştirilir. Sessiz iletişim konusundaki bilimsel tartışmaların bugüne kadar ulaştığı genel sonuç, oldukça temkinli ve ihtiyatlıdır. Bir yandan, insanların kimi zaman gerçekten açıklanması güç, çarpıcı deneyimler yaşadığı inkâr edilemez bir gerçektir; bu deneyimlerin öznel yoğunluğu ve kişisel anlamı göz ardı edilecek kadar önemsiz değildir. Öte yandan, bu deneyimleri sistematik ve tekrarlanabilir bir bilimsel çerçevede kanıtlamaya yönelik onlarca yıllık çaba, henüz ana akım bilim camiasını ikna edecek düzeyde tutarlı ve güçlü bir kanıt tabanı ortaya koyabilmiş değildir. Bu durum, sessiz iletişim fenomenini bilim ile öznel insan deneyimi arasındaki gerilimin en canlı örneklerinden biri haline getirir; insanların birbirini söz ya da işaret olmadan etkileyip etkileyemeyeceği sorusu, belki de kesin bir yanıt bulamayacak, ama tam da bu belirsizlik, hem bilim insanlarını hem de sıradan insanları bu gizemli deneyimin peşinden gitmeye devam ettirmektedir.

Rüya, uyanıklık halinin sona erdiği, bedenin hareketsizleştiği bir eşikte başlar; ama zihin, tam da bu eşikte, gündelik hayatta hissettiğimiz her duyguyu, hatta bazen ondan daha yoğununu üretme gücüne sahip olduğunu gösterir. İnsanlar tarih boyunca rüyalarında düştüklerini, yandıklarını, bıçaklandıklarını ya da darbe aldıklarını, o anda gerçek bir acı hissiyle deneyimlediklerini anlatmışlardır. Bu deneyim öylesine gerçek hissettirir ki, kişi bazen uyandıktan sonra bile bir süre o acının yankısını bedeninde taşıdığını hisseder. Rüyada acı hissetmenin mümkün olup olmadığı sorusu, aslında yalnızca fizyolojik bir mesele değil, bilincin doğası, bedenin sınırları ve zihnin bedenle kurduğu görünmez bağ üzerine derin bir sorgulamayı da beraberinde getirir. Kadim gelenekler, uyku halini hiçbir zaman bilinçsizliğin ya da hareketsizliğin bir alanı olarak görmemiştir. Aksine, uyku, ruhun bedenden geçici olarak ayrıldığı, başka planlara, başka boyutlara doğru bir yolculuğa çıktığı özel bir geçiş hali olarak tanımlanmıştır. Bu bakış açısına göre, rüyada yaşanan her deneyim, yalnızca zihnin rastgele ürettiği görüntülerden ibaret değildir; bu deneyimler, ruhun o anda bulunduğu ince bedende, astral bedende yaşadığı gerçek olaylardır. Eğer ruh, astral düzlemde bir tehlikeyle karşılaşır, bir çarpışma yaşar ya da bir saldırıya uğrarsa, bu deneyim, ince bedenin kendi doğasına uygun bir şiddetle hissedilir ve bu his, uyuyan fiziksel bedene de bir yankı, bir titreşim olarak yansır. Bu yüzden rüyada hissedilen acı, bazı geleneklere göre, yalnızca bir hayal değil, ruhun başka bir düzlemde gerçekten yaşadığı bir deneyimin izidir. Bu görüşe göre, insan bedeni tek bir katmandan ibaret değildir; fiziksel bedenin ötesinde, ondan daha ince, daha hafif titreşimli bir enerji bedeni, yani astral beden de vardır. Uyku sırasında, fiziksel beden dinlenirken, bu astral beden özgürleşir ve kendi doğasına uygun bir hareket alanına, astral düzleme geçiş yapar. Bu düzlemde yaşanan her şey, duygular, karşılaşmalar, çatışmalar ya da huzurlu anlar, doğrudan astral bedenin kendi duyarlılığıyla algılanır. Bu bedenin fiziksel bedenle olan görünmez bağı, gümüşi bir kordon olarak tasvir edilir; bu kordon sayesinde, astral düzlemde yaşanan yoğun bir duygu ya da acı, fiziksel bedene de bir sinyal olarak iletilir ve kişi bu sinyali, rüyasında hissettiği acı olarak deneyimler. Bazı anlatılara göre, rüyada hissedilen acının şiddeti, kişinin o anki bilinç düzeyiyle de doğrudan ilişkilidir. Bilinci daha uyanık, daha farkında olan bir kişi, rüya halindeyken bile kendi deneyiminin bir rüya olduğunun bir köşede farkında kalabilir; bu farkındalık, bilinçli rüya olarak adlandırılan özel bir hale kapı aralar. Bilinçli rüya deneyiminde kişi, rüyanın içinde olduğunu bilerek hareket edebilir, hatta bazı geleneklere göre, o anda yaşanan acının şiddetini kendi iradesiyle değiştirebilir, hafifletebilir ya da tamamen ortadan kaldırabilir. Bu, rüya deneyiminin, sanıldığından çok daha fazla bilinçli bir müdahaleye açık olduğunu, zihnin yalnızca pasif bir izleyici değil, aynı zamanda o dünyanın aktif bir şekillendiricisi olabileceğini düşündürür. Rüyada hissedilen acının kökeni konusunda bir başka görüş de, bu acının doğrudan geçmiş yaşamlardan, ya da ruhun daha önce farklı bedenlerde yaşadığı derin travmalardan kaynaklanabileceğidir. Bu bakış açısına göre, ruh, bir önceki yaşamında yaşadığı şiddetli bir acıyı, bilinçdışının derinliklerinde bir iz olarak taşır; bu iz, uyku halinde, zihnin savunmalarının gevşediği bir anda yeniden yüzeye çıkabilir ve kişi, hiçbir bağlantısı olmadığını düşündüğü bir sahnede, tanıdık olmayan bir acıyı, sanki kendi deneyimiymiş gibi hisseder. Bu tür rüyalar, bazı geleneklerde, ruhun kendi geçmişiyle yüzleşmesi ve o eski yaraları iyileştirmesi için sunulan özel fırsatlar olarak yorumlanır. Kabuslar ve gece terörü olarak adlandırılan yoğun rüya deneyimleri de, bu çerçevede farklı bir anlam kazanır. Bu tür deneyimler, yalnızca zihnin işlevsel bir bozukluğu olarak değil, ruhun astral düzlemde henüz çözülmemiş, henüz yüzleşilmemiş bir korkuyla karşı karşıya geldiğinin bir işareti olarak da okunabilir. Bu görüşe göre, tekrar eden kabuslar, ruhun kendisine sürekli aynı dersi, aynı yüzleşmeyi hatırlattığı, bir tür ısrarlı çağrı niteliği taşır; kişi bu çağrıyı duyup içindeki o korkuyla bilinçli bir şekilde yüzleşmedikçe, aynı acı, farklı kılıklarda rüyalarına dönmeye devam eder. Rüyada hissedilen acının bedensel karşılıkları da dikkat çekicidir. Kişi, rüyasında bir yerinin ağrıdığını hissederken, uyandığında bazen gerçekten o bölgede bir gerginlik ya da hassasiyet fark edebilir; bu durum, zihin ile beden arasındaki bağın, uyanıklık halinde olduğu kadar uyku halinde de ne denli güçlü ve etkin kaldığını gösterir. Bazı anlatılara göre, bu tür bedensel yankılar, ruhun astral düzlemde yaşadığı deneyimin, fiziksel bedene bıraktığı geçici bir titreşim izinden başka bir şey değildir; bu iz, genellikle kısa sürede söner, ama bazen, özellikle çok yoğun yaşanan bir rüya sonrasında, saatler boyunca hissedilmeye devam edebilir. Bütün bu anlatılar bir arada düşünüldüğünde, rüyada acı hissetmenin, yalnızca zihnin karanlık bir köşesinde rastgele beliren bir yanılsama olmadığı, aksine insanın çok katmanlı doğasının, bedeninin, zihninin ve ruhunun birbirine ne denli sıkı bağlarla bağlı olduğunun canlı bir kanıtı olduğu görülür. Uyku, bu bakış açısına göre, bilincin sona erdiği bir karanlık değil, aksine bilincin başka bir biçimde, başka bir düzlemde varlığını sürdürdüğü, kendi kurallarına sahip, kendi gerçekliğine sahip ikinci bir yaşam alanıdır. Ve belki de rüyada hissedilen o ani acı, bize, gündelik hayatta unuttuğumuz bir gerçeği hatırlatır: bilinç, bedenin sınırlarıyla asla tam olarak çevrilemeyecek kadar geniş, tam olarak anlaşılamayacak kadar derin bir gizemdir.

Zihni sakinleştirip niyeti berraklaştırmayı hedefleyen bu alıştırma, oldukça sade adımlardan oluşur ama uygulandığında şaşırtıcı derecede etkili sonuçlar verebilir. Öncelikle kendinize rahat bir duruş bulun; ister oturun ister uzanın, gözlerinizi kapatın ve nefesinizi yavaş, derin ve doğal bir ritme bırakın. Her nefeste bedeninizin biraz daha gevşediğini hissedin, omuzlarınızın düştüğünü, çenenizin gevşediğini fark edin. Bu sakinlik hâline ulaştığınızda, gerçekleşmesini istediğiniz bir şeyi düşünün. Onu gelecekte olması umulan bir şey olarak değil, şimdiden gerçekleşmiş gibi hayal edin; sanki o an içindesiniz. Ayrıntılara inin: Nerede olduğunuzu, etrafınızda ne olduğunu, o anın nasıl hissettirdiğini olabildiğince canlı ve net biçimde zihninizde canlandırın. Ne kadar çok duyuyu işin içine katarsanız (görüntü, ses, his), imge o kadar güçlü hâle gelir. Ardından bu net imgeyi zihin gözünüzde pembe bir baloncuğun içine yerleştirin. Pembe, geleneksel olarak kalple ve şefkatle özdeşleştirilen bir renktir; bu nedenle hedefinizi bu renk titreşimiyle sarmalamak, imgelediğiniz şeyin size ancak gerçek iyiliğinizle ve öz benliğinizle uyumlu bir biçimde gelmesini simgeler. Bir bakıma bu adım, isteğinizi saplantıdan ve kaygıdan arındırıp ona nazik bir çerçeve kazandırır. Son adımda ise bu baloncuğu serbest bırakın. Vizyonunuzu içinde taşıyarak yavaşça yükselip evrene doğru süzüldüğünü hayal edin. Bu bırakış, isteğinize duygusal olarak tutunmayı bıraktığınızın, onu kontrol etme ihtiyacından vazgeçtiğinizin bir işaretidir. Baloncuk artık kendi yolunda özgürce ilerlerken, hedefinizin gerçekleşmesi için gereken koşulları ve fırsatları kendiliğinden bir araya getirdiğine inanabilirsiniz. İsterseniz alıştırmayı birkaç dakika sessizce oturarak, nefesinize dönerek tamamlayabilir, gözlerinizi ancak kendinizi tamamen hazır hissettiğinizde açabilirsiniz. Düzenli tekrarlandığında bu tür görselleştirme pratikleri, zihni dağınıklıktan arındırıp niyeti netleştirmeye, günlük hayatta o niyetle örtüşen fırsatları fark etmeye yardımcı olabilir; bu da alıştırmanın çoğu zaman "işe yaradığı" hissini yaratan asıl mekanizmadır.

Alevi-Bektaşi inancında Muharrem orucunun kökleri, İslam takviminin ilk ayı olan Muharrem'in Kerbela hadisesiyle kazandığı yeni anlama dayanır. Kerbela faciasından önce bu ay, kurtuluşun ve şükrün ayı olarak görülürken, Hz. Hüseyin'in şehadetinden sonra bütünüyle bir matem ayına dönüşmüş; on iki imam orucu ya da yas-ı matem orucu gibi isimlerle anılarak doğrudan Kerbela'ya bağlanmıştır. Bu değişim, Alevi-Bektaşi toplulukları için takvimin yalnızca dini değil aynı zamanda duygusal ve toplumsal bir dönüm noktası hâline gelmesini de beraberinde getirmiştir; zira o güne kadar sevinçle karşılanan bir ay, bir gecede yasın ve hüznün simgesi olmuştur. Muharrem orucunun iki temel işlevi bulunur. Birincisi, Kerbela'da yakıcı çölün ortasında susuz bırakılan Hz. Hüseyin ve Ehl-i Beyt'in çektiği acının, tutulan susuzluk orucuyla yeniden hissedilmesi ve içselleştirilmesidir. İkincisi ise bu acının anısını nesilden nesile aktararak canlı tutmak, unutulmasına izin vermemektir. Bu iki amaç doğrultusunda oruç, Muharrem ayının ilk günü başlar; Hz. Hüseyin ile birlikte on iki imamı simgelemesi için on iki gün boyunca sürdürülür ve on üçüncü günde pişirilen aşure ile etli pilavın (lokma) komşulara, konu komşuya dağıtılmasıyla tamamlanır. Ne var ki bu sürenin ve orucu izleyen uygulamaların topluluktan topluluğa, hatta ocaktan ocağa değiştiği bilinir. Bazı kaynaklara göre oruç, ayın birinci gününden onuncu günü öğle vaktine kadar yalnızca suya karşı tutulur; onuncu gün öğleyin sona erse bile matem on ikinci sabaha kadar devam eder. Kimi Alevi ve Bektaşiler ise orucu yalnız suyla sınırlamayıp tam anlamıyla tutar; on gün boyunca gece gündüz su içmez, ancak sulu yiyeceklerle idare ederler. Bazı yörelerde bu süre on ikinci, hatta on yedinci geceye kadar uzatılabilir. Matem günlerinde sakal tıraş edilmez, hiçbir eğlenceye katılınmaz, eşler arasındaki ilişkiler kesilir, hatta çamaşır bile değiştirilmeyecek kadar sade bir yaşayış benimsenir. Eski dergâhlarda bu on iki gün boyunca yere yalnızca sofra bezi serilir, sofra tahtası konulmaz, çatal bıçak kaşık kullanılmadan lokma edilirdi; on iki gün tamamlanıp mersiyeler okunduktan sonra yine aynı sadelikle, yere serilen bezin üzerinde aşure yenirdi. Zamanla sofra tahtaları ve hatta sandalyeler bu geleneğe dâhil olsa da, aslındaki yalınlık fikri bugün hâlâ sembolik olarak hatırlanır. Bu günlerde Bektaşiler birbirleriyle karşılaştığında alışılmış niyaz yerine yalnızca "Ya İmam" der, karşılık olarak "Ya Hüseyin" denir; matem süresince birbirlerine mektup dahi yazılmaz. Bazı bölgelerde onuncu gecenin akşamı ayin-i cemler başlar ve o gece nasip almanın özel bir kıymeti olduğuna inanılır. Hz. Hüseyin'in Muharrem'in onuncu günü Kerbela çölünde şehit edilmiş olması, bu töreni Bektaşi geleneğinde özellikle önemli kılar. Orucun ilk on gününde doyasıya yemek yenmez, su şeffaf kaplardan içilmez, kimileri hiç su içmez; hamama gidilmez, çamaşır değiştirilmez, tırnak kesilmez, çalgı çalınmaz, gereksiz konular konuşulmaz, zihinler daima Hüseyin'in anısına çevrilir, kurban kesilmez ve babalara niyaz edilmez. Onuncu gün mutlaka tekkelerde toplanılır; herkes evinden buğday, fıstık, üzüm, badem, hurma gibi malzemeler getirir. Bu malzemeler büyük bir kazana konur, akşamdan itibaren kaynatılmaya başlanır. Kazan kaynarken baba önde olmak üzere bütün müritler aşevine girer, mersiyeler ve nefesler okunur. Kazandaki tahta kepçeyi önce postnişin baba eline alıp aşureyi karıştırır, ardından diğer babalar, dervişler ve sırasıyla orada bulunan herkes kepçeyi elden ele geçirerek sabaha kadar karıştırmaya devam eder. Sabaha karşı kazan özenle indirilip ortaya getirilir, canlar etrafına dizilir; önce bir mersiye okunur, ardından baba tarafından tercüman okunarak Hz. Hüseyin'in ruhundan şefaat dilenir. Aşure, on iki kişilik porsiyonlar hâlinde karavanalara paylaştırılıp dağıtılır; yemek yenildikten sonra o gün dinlenilir, ertesi geceki ceme hazırlık yapılır. Bu on gün boyunca Aleviler, Hz. Hüseyin'in Kerbela'da yaşadığı zorluklara saygının bir ifadesi olarak kendilerini birtakım ihtiyaçlardan uzak tutmaya özen gösterir: su içmemek, et yememek, tıraş olmamak, kurban kesmemek, eşler arası yakınlaşmaktan kaçınmak ve her türlü eğlenceden geri durmak bu perhizin başında gelir. Matem gecelerinde çoğunlukla Fuzuli'nin Hadikatü's-Şüheda adlı eseri ile Kumru ve Faziletname gibi manzum metinler okunur, mersiyeler ve nefesler söylenerek Kerbela'nın acısı yeniden hatırlanır. Oruç sona erdiğinde imkânı olanlar kurban keser, pişen etler ve hazırlanan tatlılar cemaate paylaştırılır. Bu paylaşımın ardında yatan bir başka duygu da İmam Zeynelabidin'in Kerbela'da ölümden kurtulmuş olması ve onun sayesinde Ehl-i Beyt soyunun devam etmesine duyulan derin şükrandır; yani aşure ve kurban törenleri yalnızca bir yas değil, aynı zamanda bir var oluşun sürmesine duyulan minnetin de simgesidir. Muharrem orucu, kamerî takvime bağlı olduğu için her yıl güneş takvimine göre farklı tarihlere denk gelir; bu da onu mevsimden bağımsız, sürekli devinen bir anma biçimine dönüştürür. Bugün gerek Türkiye'de gerekse Avrupa'da yaşayan Alevi-Bektaşi toplulukları arasında geniş bir katılımla yaşatılan bu oruç, yalnızca bireysel bir ibadet değil, aynı zamanda topluluğu bir araya getiren, ortak belleği tazeleyen bir dayanışma pratiğidir. Cemevlerinde düzenlenen cemler, hazırlanan aşureler ve okunan mersiyeler aracılığıyla On İki İmam ve Kerbela şehitlerinin anısı her yıl yeniden diriltilir; böylece acı, unutulmaya değil paylaşılmaya, paylaşıldıkça da topluluğun kimliğini ve hafızasını besleyen ortak bir değere dönüşür.

Kozmik kökenli bilgilere dayanan Mu Kültürü'nden ilk etkilenen Atlantis Uygarlığı olmuştur. Mu kültürü Atlantis'te geniş kitlelerce benimsendi ve yaşam zemini buldu; bu bilgiler başlangıçta tek bir kaynaktan, ortak bir bilinçten süzülerek gelmiş, kıtanın manevi ve toplumsal yapısının temel taşını oluşturmuştu. Ancak Atlantis'in özellikle son dönemlerine doğru, insanlığın aşağı iniş sürecinin bir sonucu olarak bilgiler yavaş yavaş dejenere edilmeye ve negatif alanda kullanılmaya başlandı. Bu bozulma bir gecede gerçekleşmedi, nesiller boyu süren yavaş bir sapma biçiminde ilerledi; başlangıçta saf niyetle korunan bilgi, zamanla iktidar ve çıkar aracına dönüştü. Ezoterik sırlar ve özellikle de parapsişik yetenekler egoistçe çıkarlar doğrultusunda kullanılmaya başlandı. Belli bir süre sonra bu durum, Atlantis'in iki farklı kutuba bölünmesine sebebiyet verdi. Eski Mu kültürünü sürdürenler ve bu kültürü negatif alanda kullanmaya başlayanlar olmak üzere iki ayrı grup oluştu; bu ayrışma yalnızca ideolojik değil, zamanla toplumsal ve coğrafi bir bölünmeye de dönüştü. Bu birinci gruba Bir'in Oğulları, ikinci gruba ise Belial'in Oğulları adı verildi. Kozmik bilgileri kötü bir şekilde insanların zararına kullanmaya başlayan Belial'in Oğulları yoğun bir şekilde kara majı uygulamalarına yöneldiler. Parapsişik yeteneklerini bu alanda kullanmaya başlamaları o denli yoğunlaştı ki, kıtalarının fiziki ve atmosferik dengeleri ciddi bir şekilde bozulmaya başladı; sanki insan iradesinin yanlış yöne kanalize edilmesi, doğanın kendi dengesini de aynı oranda sarsıyordu. Bir'in Oğulları'nın tüm girişimleri sonuçsuz kaldı, çünkü karşı taraf hem sayıca hem de örgütlenme gücü bakımından giderek daha baskın hale gelmişti. Sonunda araları iyice açılan iki grup arasında, tarihte ilk kez majik yöntemlerin de kullanıldığı büyük bir savaş çıktı. Sayıca üstün olan Belial'in Oğulları yıllar süren savaştan galip çıktılar. Kazanan Karanlığın Oğulları oldu. Kıtalarının fiziki ve atmosferik dengeleri bu savaşta iyice bozuldu ve sonunda birbiri arkasına tufanların yaşanmasına sebebiyet verdi; sanki insan eliyle başlatılan bir çatışma, gezegensel ölçekte bir yıkıma dönüşmüştü. Kıtalarının tamamen sulara gömülmesinden önce her iki grubun temsilcileri çevre kıtalara göç ettiler ve kendilerine iki ayrı yeraltı merkezi kurdular. Bir'in Oğulları'nın kurduğu merkez Agarta, Belial'in Oğulları'nın kurdukları merkez ise Şambala adıyla anılmaya başlandı. Bu iki merkez, aynı kökten gelen ama artık birbirine tamamen zıt yönlerde ilerleyen iki ayrı geleneğin sığınağı haline geldi. Her iki grubun ellerinde bulunan bilgiler aynıydı ama kullanım alanları birbirlerinden son derece farklıydı; bu da esasen bilginin kendisinin ne iyi ne kötü olduğunu, asıl belirleyicinin onu kullananın niyeti olduğunu ortaya koyar. Orta Çağ'da yapılan ve şeytanı tasvir eden tablolardan birinin adının Belial olması da, bu ismin zaman içinde nasıl olumsuz bir simgeye dönüştüğünün bir izi olarak görülebilir. Yeraltında merkezleşen bu iki ayrı grup, çalışmalarını buralarda sürdürdüler. Agarta birçok inisiyeyi ve bazı peygamberleri gizli yeraltı merkezlerinde eğitti; ezoterik bilgilerin tamamen unutulmaması için çeşitli inisiyatik merkezlerin kurulmasına ön ayak oldular. Çok küçük bir halka aracılığıyla bu bilgiler günümüze kadar getirilebildi, adeta ince ama kopmayan bir iplik gibi kuşaktan kuşağa aktarıldı. Şambala ise dünya üzerinde yaşayan insanların bilgiden uzaklaşması için çeşitli faaliyetlere girişti. Dünya üzerinde yaşayan bizim devrimiz insanlarından bazılarıyla irtibata girerek, asıl amaçlarını gizleyerek, onları kendi felsefeleri doğrultusunda eğittiler. Çeşitli kurum, loca, grup ve derneğin kurulmasına ön ayak oldular. Tek bir amaçları vardı: insanları ezoterik bilgiden uzak tutmak. Bu gruplar uluslararası örgütlendiler, hemen her ülkede merkez oluşturdular ve bazı kilit noktaları ellerine geçirdiler; görünürde birbirinden bağımsız kurumlar gibi işlese de, hepsi aynı örtük amaca hizmet ediyordu. Bütün bunlar olup biterken, dünyanın aşağıya iniş sürecinin de sonlarına gelindi. Bu süreçte Şambala çok daha geniş bir taraftar kitlesine sahip oldu, çünkü bu durum dünyanın genel aşağıya iniş sürecine de uymaktaydı. Yani bilgisizliğe ve negatif enerjilere yatkın insanlık bu süreçte Şambala'nın yanında yer aldı; karanlığın yayılması, insanlığın o dönemki genel eğilimiyle örtüşen bir doğallık kazanmıştı. Konuyla ilgilenen bazı araştırmacı yazarlar, gizli belgeler üzerine yazdıkları eserlerde Şambala'nın uzantılarına Kara Tarikat üyeleri adını vermiş ve bu grubun asıl amacının, insanları bilgiden uzak tutup cahil bırakmak, belirli sırlarla karşılaşmalarını engellemek üzere kurulmuş büyük ve uluslararası ölçekte örgütlenmiş bir yapı olduğunu ileri sürmüştür. Bu tarikatın ezoterik bilgileri ve belgeleri yöntemli biçimde yok etme konusunda ciddi bir başarıya ulaştığı, üyelerinin ise uygarlık tarihi kadar eskiye dayandığına dair bazı işaretlerin bulunduğu iddia edilmiştir. Kara Cüppeliler olarak da anılan bu tarikat mensuplarının tarih boyunca gerçekleştirdiği örtük faaliyetlere dair birtakım iddialar arasında, İskenderiye Kütüphanesi'nin birkaç kez yakılarak buradaki ezoterik bilgileri içeren eserlerin yok edilmesi ve Eski Mu Kültürü ile sırlarını içeren belgelerin çeşitli entrikalarla ortadan kaldırılması da sayılmaktadır; bu iddialara göre söz konusu yıkımlar tesadüfi değil, bilinçli ve sistemli bir bilgi imha stratejisinin parçasıydı. İnsanlığın aşağıya iniş sürecinde ilerlemesinde önemli bir fonksiyon gördüler ve bunda büyük bir başarıya ulaştılar. Bu açıdan bakıldığında büyük bir vazife gördükleri söylenebilir, çünkü her çöküş döngüsünün kendi içinde bir işlevi olduğu düşünülürse, karanlığın da bilinmeyen bir dengeleme rolü üstlendiği ileri sürülebilir. Ama artık işlerin değişme vakti gelmeye başlamış durumdadır. Şambala'nın etkinliğinin artık sonlarına gelinmiştir. Yani insanlık, genel inişten genel çıkışa geçme arifesinin eşiğine gelmiş ve burada durmaktadır. Şambala ve onun uzantısı konumundaki grupların etkisinden insanlığın yakasını kurtarmak zorunda olduğu günlere doğru hızla ilerlenmektedir; bu geçiş dönemi, eski düzenin çözülmesi ile yeni bir bilinç halinin doğuşu arasındaki hassas eşiği temsil eder. Onbinlerce yıl önce başlayan ve günümüze kadar devam eden bu süreçten kuşkusuz her toplum, kendi tarihi ve kültürel dokusu üzerinden fazlasıyla nasibini almış durumdadır. Her iki grubun da bizim devrimiz uygarlığına inanılmaz büyük etkileri olmuştur; görünen tarihin arkasında, bu iki geleneğin sessiz ama ısrarlı mücadelesinin izleri sürdüğü öne sürülür. (Ergun Candan - Gizli Sırlar Öğretisi (S:249) kitabından derlenmiştir.)

Tarih boyunca büyü, simya ve halk hekimliği geleneklerinde insan bedeninden elde edilen maddeler, doğanın ve evrenin en gizemli unsurları arasında kabul edilmiştir. Bunlar arasında, antik çağlardan Rönesans dönemine kadar ezoterik metinlerde en çok vurgulanan ve hakkında en keskin inanışlar üretilen unsurlardan biri de âdet kanı olmuştur. Bu maddeye atfedilen güç, yalnızca tıbbi bir bağlamda değil, aynı zamanda kozmik bir düzenin parçası olarak da ele alınmış, hem yıkıcı hem yapıcı bir çift kutupluluk taşıdığına inanılmıştır. Rönesans döneminin ünlü okültistlerinin gizli felsefe üzerine kaleme aldığı eserlerde de genişçe yer verildiği gibi, bu maddenin doğaüstü ve yıkıcı bir etkiye sahip olduğuna inanılırdı. Bu inanış yalnızca tek bir yazarın ya da tek bir coğrafyanın ürünü değildi; Akdeniz havzasından Kuzey Avrupa'ya kadar uzanan geniş bir alanda, farklı halk gelenekleri birbirinden bağımsız olarak benzer sonuçlara varmıştı, bu da inanışın ne kadar derinlere kök saldığını gösterir. Eski batıl inançlara ve büyü geleneklerine göre âdet kanı, sadece tıbbi bir salgı değil, aynı zamanda doğanın dengesini altüst edebilecek yoğun bir zehir ya da aktif güç barındırır. İnanışa göre bu maddenin temas ettiği canlı veya cansız nesneler anında zarar görürdü. Tarım ve bitki örtüsü bu etkiden özellikle nasibini alırdı: yeni dikilmiş fidanların kurumasına, tarladaki ekinlerin verimsizleşmesine, yabani otların yanmasına ve ağaçlardaki meyvelerin erkenden dökülmesine yol açtığı iddia edilirdi. Bu tahribatın arkasında yatan mantık, üreme gücüyle ilişkilendirilen bir sıvının, yanlış bağlamda ya da yanlış zamanda ortaya çıktığında tam tersi bir etki, yani kısırlaştırıcı bir etki yaratacağı düşüncesiydi. Cansız nesneler ve metaller de bu yıkıcı gücün etki alanı dışında kalmazdı. Aynaların parlaklığını kararttığı, bıçak ve usturaların keskinliğini körelttiği, demir ve pirinci anında paslandırarak ağır bir koku yaymasına neden olduğu söylenirdi. Bu inanış, maddenin yalnızca organik dünyayı değil, insan elinden çıkma en dayanıklı nesneleri bile etkileyebilecek evrensel bir bozucu güce sahip olduğu fikrine dayanıyordu. Hayvanlar ve canlılar da bu etkiden korunamazdı: bu maddeden tadan veya temas eden köpeklerin kuduz olacağı, arı kovanlarının öleceği ya da kaçacağı, kısrakların yavrularını düşüreceği inancı oldukça yaygındı. Bu üçlü sınıflandırma, yani bitki, cansız madde ve hayvan dünyası üzerindeki etki, o dönemin doğa anlayışında her şeyin birbirine görünmez bağlarla bağlı olduğu, tek bir maddenin bile bütün bir yaşam ağını sarsabileceği düşüncesini yansıtır. Ezoterik mantıkta en güçlü zehirlerin aynı zamanda en güçlü panzehirler olabileceği ilkesi geçerlidir. Bu bağlamda âdet kanı, bazı hastalıkların tedavisinde veya büyüsel korunma ritüellerinde de kullanılmıştır; yıkıcı gücü, doğru koşullar altında ve doğru niyetle yönlendirildiğinde şifa verici bir güce dönüşebilirdi. Sıtma ve sara tedavisinde bu maddenin siyah bir koçun yününe sarılıp gümüş bir bilezik içinde hastaya bağlandığında veya hastanın ayak tabanlarına sürüldüğünde, özellikle üç veya dört günde bir tekrarlayan sıtma nöbetlerini ve sara krizlerini dindirdiğine inanılırdı. Kuduz korkusunda ise, kuduz bir köpeğin ısırmasından kaynaklanan su korkusunu iyileştirmek için bu maddeyle temas etmiş bezlerin kullanıldığı ritüeller uygulanırdı. Kötülüklerden korunma amacıyla da başvurulurdu: genç kızların ilk dönemlerindeki bu maddelerin evin direklerine veya eşiklerine sürülmesinin, o haneye gelebilecek her türlü büyü, musibet ve kötülüğü engellediğine inanılırdı. Burada dikkat çekici olan, gücün en yoğun ve en tehlikeli kabul edildiği erken dönemde, yani bekâret yıllarında, bu maddenin aynı zamanda en koruyucu niteliğe sahip olduğunun düşünülmesiydi; sanki güç ne kadar hamsa, hem tahrip etme hem de koruma kapasitesi de o kadar büyüktü. Büyü pratiklerinde bu madde, iradeyi etkileme ve bağlama amaçlı ritüellerde de merkezi bir rol oynamıştır. Özellikle birini kendine bağlamak, hastalıklardan arınmak veya dileklerin kabulünü sağlamak için çeşitli bitki kökleriyle, örneğin şakayık veya benzeri otlarla karıştırılarak tılsımlı nesneler hazırlanmıştır. Bu tür karışımlar genellikle belirli sözlerin okunması, belirli bir yönün gözetilmesi gibi ek ritüel unsurlarla desteklenir, böylece maddenin kendiliğinden gücüne bir de uygulayıcının niyeti ve bilgisi eklenmiş olurdu. Eski astrologlar ve büyücüler, bu maddenin etkisinin gök cisimlerinin hareketlerine göre katbekat arttığına inanmışlardır. Ay'ın evreleri bu konuda belirleyici bir rol oynardı: Ay'ın küçüldüğü evrelerde etkisinin güçlendiği, yeni ay ile küçülme evresi arasındaki geçişte ise tehlikenin doruğa çıktığı kabul edilirdi. Tutulmalar ise en uç noktayı temsil ederdi; eğer bu madde Güneş veya Ay tutulması gibi olağanüstü göksel olaylar sırasında kullanılırsa, o büyü veya zehrin artık çaresiz ve geri döndürülemez bir boyuta ulaştığına inanılırdı. Bu gökbilimsel bağlantı, yeryüzündeki maddelerin gücünün gökyüzündeki düzenle sıkı sıkıya örülü olduğu, hiçbir büyüsel eylemin zaman ve mekândan bağımsız düşünülemeyeceği anlayışının bir yansımasıydı. Antik ve erken modern dönem büyü geleneklerinde âdet kanı, yaşamın kaynağı, yani üreme ve kadınlık, ile ölüm ve yıkım, yani zehir ve bozulma, arasındaki ince çizgide konumlandırılmıştır. Bu ikili doğa, maddeyi aynı anda hem en tehlikeli hem en değerli unsurlardan biri haline getirmiş, ona neredeyse paradoksal bir statü kazandırmıştır. Bilimsel ve rasyonel akıl bu iddiaları tamamen batıl inanç olarak değerlendirse de, insanlık tarihi boyunca bedensel sıvıların evrensel enerjilerle nasıl ilişkilendirildiğini ve ezoterik sembolizmde ne kadar güçlü birer imge olarak kullanıldığını göstermesi bakımından oldukça dikkat çekicidir. Bu inanışlar, günümüz tıbbi bilgisiyle bağdaşmasa da, insan zihninin bedeni ve kozmosu bir arada, tek bir bütünün parçaları olarak kavrama çabasının çarpıcı bir tarihsel izini oluşturur.