Bosna Piramitleri
Bosna Piramitleri iddiası, 2005 yılında Bosna-Hersek asıllı Amerikalı iş insanı Semir Osmanagić'in, başkent Saraybosna'nın kuzeybatısındaki Visoko kasabası yakınlarındaki bir grup tepenin aslında insan yapımı devasa piramitler olduğunu öne sürmesiyle ortaya çıkmış popüler bir iddiadır. Osmanagić, bu tepelere Güneş, Ay, Ejderha, Toprak Ana ve Aşk piramitleri gibi isimler vermiş ve bölgede geniş kapsamlı bir tanıtım ve kazı kampanyası başlatmıştır.
İddiaya göre bu yapılar, Mısır'daki Büyük Piramit'ten çok daha yüksek, on iki bin yıllık, olağanüstü sert malzemelerden inşa edilmiş yapılar olup, altlarında uzanan tünel ağlarıyla birlikte gizemli bir enerji sistemine sahiptir. Anlatılan enerji ışını, negatif radyasyonun sıfır olduğu iddia edilen tüneller ve insan bedenini iyileştirdiği söylenen pozitif enerji gibi unsurlar, yıllar içinde bu iddiaların en çok tekrarlanan parçaları haline gelmiştir.
Ancak konuyu inceleyen jeologlar, arkeologlar ve diğer bilim insanlarının neredeyse tamamı bu iddiaları kesin bir dille reddetmiştir. Yapılan saha araştırmaları, söz konusu tepelerin flatiron olarak adlandırılan, dünyanın birçok yerinde rastlanan tamamen doğal jeolojik oluşumlar olduğunu göstermiştir. Bu tür oluşumlar, tortul kaya katmanlarının tektonik hareketlerle eğimlenip aşınması sonucu üçgen ve simetrik görünümler kazanmasıyla ortaya çıkar; benzer örneklerine Rusya'nın Vladivostok kentinde ve dünyanın başka birçok bölgesinde rastlanmaktadır.
Tuzla Üniversitesi'nden bir jeoloji ekibinin yaptığı incelemede, sözde Güneş Piramidi'nin diğer yakındaki dağlarla aynı malzemeden, yani birbirini izleyen konglomera, kil ve kumtaşı katmanlarından oluştuğu tespit edilmiştir. Aynı şekilde, yeraltı tünelleri olarak sunulan Ravne Tünelleri'nin de, yumuşak konglomera kayaların içinden geçen eski yeraltı su kanallarının doğal olarak oyduğu boşluklar olduğu, ortaçağ ve Roma dönemine ait madencilik ve sığınma amaçlı kullanıldığı belirlenmiştir.
Avrupa Arkeologlar Birliği, 2006 yılında yayımladığı ortak bir açıklamayla bu projeyi kamuoyunu yanıltan zalim bir aldatmaca olarak nitelendirmiş ve gerçek arkeolojik mirasa ayrılması gereken kaynakların bu projeye harcandığını vurgulamıştır. Ayrıca kazıların, Visoko tepesinin zirvesindeki gerçek ve tarihsel değeri kanıtlanmış ortaçağ Bosna Krallığı kalesi ile Roma dönemi gözetleme noktası kalıntılarına zarar verdiği de belirtilmiştir.
Eski Mısır Eski Eserler Bakanı ve dünyanın en tanınmış piramit uzmanlarından Zahi Hawass da, Osmanagić'in kendisiyle ilişkilendirilmesine karşı çıkmış, elindeki verilere dayanarak Bosna'daki bu yapıların doğal oluşumlar olduğunu açıkça belirtmiştir. Sarayevo Üniversitesi'nden arkeolog Enver Imamović ise, arkeoloji alanında hiçbir eğitimi bulunmayan Osmanagić'in bu alanda çalışmasını, bir arkeoloğun hastanede ameliyat yapmasına benzeterek eleştirmiştir.
Bilim çevrelerindeki bu kesin ve neredeyse oybirliğiyle yapılan reddedişe rağmen, Osmanagić projesini sürdürmüş, bölgeyi bir turizm merkezine dönüştürmüş ve yıllar içinde yüz binlerce ziyaretçi çekmeyi başarmıştır. Bölge halkının bir kesimi, savaş sonrası ekonomik sıkıntılar yaşayan Visoko kasabasına turizm geliri getirdiği için bu projeyi desteklemektedir.
Enerji ışını, özel frekans ölçümleri ve iyileştirici pozitif enerji gibi iddialar, bilimsel bir konsensüse değil, yalnızca Osmanagić'in kurduğu vakfın kendi yayınlarına ve tanıtım materyallerine dayanmaktadır. Uluslararası bilim camiası, Bosna Piramitleri'ni antik bir mühendislik harikası değil, doğanın milyonlarca yıllık jeolojik süreçlerinin bir sonucu olarak kabul etmektedir.
İddiaya göre bu yapılar, Mısır'daki Büyük Piramit'ten çok daha yüksek, on iki bin yıllık, olağanüstü sert malzemelerden inşa edilmiş yapılar olup, altlarında uzanan tünel ağlarıyla birlikte gizemli bir enerji sistemine sahiptir. Anlatılan enerji ışını, negatif radyasyonun sıfır olduğu iddia edilen tüneller ve insan bedenini iyileştirdiği söylenen pozitif enerji gibi unsurlar, yıllar içinde bu iddiaların en çok tekrarlanan parçaları haline gelmiştir.
Ancak konuyu inceleyen jeologlar, arkeologlar ve diğer bilim insanlarının neredeyse tamamı bu iddiaları kesin bir dille reddetmiştir. Yapılan saha araştırmaları, söz konusu tepelerin flatiron olarak adlandırılan, dünyanın birçok yerinde rastlanan tamamen doğal jeolojik oluşumlar olduğunu göstermiştir. Bu tür oluşumlar, tortul kaya katmanlarının tektonik hareketlerle eğimlenip aşınması sonucu üçgen ve simetrik görünümler kazanmasıyla ortaya çıkar; benzer örneklerine Rusya'nın Vladivostok kentinde ve dünyanın başka birçok bölgesinde rastlanmaktadır.
Tuzla Üniversitesi'nden bir jeoloji ekibinin yaptığı incelemede, sözde Güneş Piramidi'nin diğer yakındaki dağlarla aynı malzemeden, yani birbirini izleyen konglomera, kil ve kumtaşı katmanlarından oluştuğu tespit edilmiştir. Aynı şekilde, yeraltı tünelleri olarak sunulan Ravne Tünelleri'nin de, yumuşak konglomera kayaların içinden geçen eski yeraltı su kanallarının doğal olarak oyduğu boşluklar olduğu, ortaçağ ve Roma dönemine ait madencilik ve sığınma amaçlı kullanıldığı belirlenmiştir.
Avrupa Arkeologlar Birliği, 2006 yılında yayımladığı ortak bir açıklamayla bu projeyi kamuoyunu yanıltan zalim bir aldatmaca olarak nitelendirmiş ve gerçek arkeolojik mirasa ayrılması gereken kaynakların bu projeye harcandığını vurgulamıştır. Ayrıca kazıların, Visoko tepesinin zirvesindeki gerçek ve tarihsel değeri kanıtlanmış ortaçağ Bosna Krallığı kalesi ile Roma dönemi gözetleme noktası kalıntılarına zarar verdiği de belirtilmiştir.
Eski Mısır Eski Eserler Bakanı ve dünyanın en tanınmış piramit uzmanlarından Zahi Hawass da, Osmanagić'in kendisiyle ilişkilendirilmesine karşı çıkmış, elindeki verilere dayanarak Bosna'daki bu yapıların doğal oluşumlar olduğunu açıkça belirtmiştir. Sarayevo Üniversitesi'nden arkeolog Enver Imamović ise, arkeoloji alanında hiçbir eğitimi bulunmayan Osmanagić'in bu alanda çalışmasını, bir arkeoloğun hastanede ameliyat yapmasına benzeterek eleştirmiştir.
Bilim çevrelerindeki bu kesin ve neredeyse oybirliğiyle yapılan reddedişe rağmen, Osmanagić projesini sürdürmüş, bölgeyi bir turizm merkezine dönüştürmüş ve yıllar içinde yüz binlerce ziyaretçi çekmeyi başarmıştır. Bölge halkının bir kesimi, savaş sonrası ekonomik sıkıntılar yaşayan Visoko kasabasına turizm geliri getirdiği için bu projeyi desteklemektedir.
Enerji ışını, özel frekans ölçümleri ve iyileştirici pozitif enerji gibi iddialar, bilimsel bir konsensüse değil, yalnızca Osmanagić'in kurduğu vakfın kendi yayınlarına ve tanıtım materyallerine dayanmaktadır. Uluslararası bilim camiası, Bosna Piramitleri'ni antik bir mühendislik harikası değil, doğanın milyonlarca yıllık jeolojik süreçlerinin bir sonucu olarak kabul etmektedir.
Diğer Yazılar